پروژه های الکترونیک

مدار تایمر تأخیر در وصل با کمترین قطعات الکترونیکی

مدار تایمر تأخیر در وصل با کمترین قطعات الکترونیکی

تایمر ها کاربرد بسیار وسیعی در مدارها و دستگاههای الکترونیکی و تجهیزات مختلف صنعتی دارند. در گذشته از تایمر های مکانیکی برای ایجاد تاخیر در وصل یا قطع مسیر برق استفاده می شد؛ اما با پیشرفت علم این تایمر ها با تایمرهای الکترونیکی جایگزین شدند. یکی از انواع تایمر که بیشترین کاربرد را در انواع مدارهای الکتریکی و الکترونیکی دارد، مدار تایمر تأخیر در وصل است که موضوع اصلی مطلب امروز ما خواهد بود.

طبق روال کلی ما در سیاره الکترونیک ، به مباحث تئوری و فرمولی نمی پردازیم و سعی ما معرفی مدارهایی است که در عمل بکار می آیند.

با ما همراه باشید…

کاربرد های مدار تایمر تأخیر در وصل

شاید ملموس ترین مورد استفاده مدار تایمر تأخیر در وصل ، در محافظ های برق باشد. قطعاً شما در محل زندگی و یا کار خود از محافظ های برق استفاده می کنید. انواع محافظ یخچال ، محافظ کامپیوتر ، محافظ تلویزیون و غیره یک خصیصه مشترک دارند؛ و آن ایجاد تأخیر در وصل برق دستگاههای متصل به آنها است. در تابلوهای برق صنعتی هم بطور گسترده ای از تایمرها و بخصوص تایمر تأخیر در وصل استفاده می شود.

همچنین ببینید:  پروژه فرستنده و گيرنده مادون قرمز - دانلود رایگان

از جمله دیگر کاربردهای گسترده تایمر ها در تابلوهای برق صنعتی است.

چند مدار نمونه

مدار تایمر تأخیر در وصل با ترانزیستور

در مدار زیر می توان توسط پتانسیومتر R2 زمان تأخیر در وصل را بین 0.1 ثانیه تا 11 ثانیه تنظیم کرد.

ترانزیستورهای Q1 و Q2 به صورت دارلینگتون استفاده شده اند که این کار به منظور افزایش بتای ترانزیستورها می باشد.

D1 به همراه R3 در هنگام قطع برق به سرعت خازن C1 را دشارژ کرده و خروجی مدار را قطع می کند.

D3 یک دیود زنر 10 ولت است که برای افزایش زمان تأخیر در مدار استفاده شده است.

D2 یک دیود هرزه گرد یا فلای بک است که نقش محافظ ترانزیستورها را بر عهده دارد.

K1 یک رله 12 ولتی است که در مسیر مصرف کننده قرار می گیرد.

نکته مهم: در این مدار و مدارهای بعدی ولتاژ خازن الکترولیت را بیشتر از 16 ولت انتخاب نکنید. علت ان این است که هرچه ولتاژ کاز خازن های الکترولیت بالاتر باشد احتمال جریان نشتی در آنها نیز بیشتر است. بنابراین ممکن است که تایمر شما هیچ وقت کار نکند!

مدار تایمر تأخیر در وصل با ترانزیستور

مدار تأخیر در وصل با آپ آمپ

در مدار زیر می توان توسط پتانسیومتر R1 زمان تأخیر در وصل را بین 0.1 ثانیه تا 10 ثانیه تنظیم کرد.

همچنین ببینید:  مدار ساب ووفر ( Subwoofer Circuit ) کم نویز برای اتوموبیل شما

D1 در هنگام قطع برق به سرعت خازن C1 را دشارژ کرده و خروجی مدار را قطع می کند.

R3 و R6 ولتاژ مرجع 6 ولتی را جهت رفرنس مقایسه گر تأمین می کند. ( آیسی LM741 در الت مقایسه گری بسته شده است.)

Q1 درایور رله مدار می باشد.

D2 یک دیود هرزه گرد یا فلای بک است که نقش محافظ ترانزیستور Q1 را بر عهده دارد.

K1 یک رله 12 ولتی است که در مسیر مصرف کننده قرار می گیرد.

مدار تایمر تأخیر در وصل با آپ آمپ

مدار تأخیر در وصل با گیت های منطقی

طرز کار این مدار دقیقاً شبیه مدار قبل است. تنها تفاوتی که مشاهده می شود حذف مقاومتهای رفرنس و استفاده از دو گیت NAND در مدار می باشد. دلیل استفاده از دو گیت این است که گیت NAND وارونگر یا معکوس کننده است و اگر بخواهیم این حالت از بین برود باید دو عدد از آنها را با هم سری کنیم. در حقیقت با این کار یک گیت AND را می سازیم.

همچنین ببینید:  پروژه کنترل هوشمند امنیت مکانهای مسکونی و تجاری

نکته جالب مدار این است که می توان از تمام گیتهای منطقی AND و OR و NAND و NOR و NOT در آن استفاده کرد. در این مدار از آیسی CMOS شماره 4011 استفاه شده؛ اما شما می توانید از بیشتر آیسی های سری 4000 مثل: 4000 و 4049 و 4093 و 40106 و حتی از بافر ها استفاده کنید.مدار تایمر تأخیر در وصل با گیت های منطقی

مدارهای دیگری هم در این زمینه وجود دارند، ولی ما در اینجا به همین ها بسنده می کنیم.

نکته: با بکارگیری رله هایی که دارای کنتاکت بسته ( NC ) و کنتاکت باز ( NO ) هستند می توانید مدارهای بالا را به عنوان تایمر تأخیر در قطع نیز استفاده کنید.

ان شاالله در آینده به روشهای افزایش زمان تأخیر در تایمرها خواهیم پرداخت.

موفق و پیروز باشید…

برچسب ها

مدیر سایت

من سید سجاد فخری، از بچگی عاشق الکترونیک بودم و عاشق کارهای عملی هستم. حتما نظرات خودتون رو در آخر نوشته ها اعلام کنید. مطمئن باشید در کوتاه ترین زمان به دیدگاههای شما پاسخ داده میشه.

مطالب زیر را هم بخوانید

2 دیدگاه

  1. سلام با تشکر از شما بابت سایت و کانال تلگرام خوبتون.
    یک سوال داشتم میخاستم بدونم زمان تاخیر دوتا مدار تایمر بعدی چقدر هستند؟ چون ذکر نشده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن

بلوک تبلیغ حذف شد

با غیرفعال کردن بلوک تبلیغات از ما حمایت کنید.